forum.zelfbouwaudio.nl

Recent heb ik een Rockford Fosgate P300-10 geïnstalleerd, een compacte 10" subwoofer. Voor wie het leuk vindt, zijn hier foto's van de binnenzijde en een verslag van een aanpassing om hem dieper te laten spelen.
De woofer heeft een dubbele aansluiting, hoewel het geen dubbelspoels woofer is. Het heeft namelijk een bijzonder lage impedantie van 0,5 ohm. De overgangsweerstanden bij de stekkers moeten zo klein mogelijk worden gehouden. Twee printplaten voor de eindversterker en voorversterker De eindversterker is klasse D en werkt direct op de accuspanning. Dankzij de lage impedantie, is maximaal een vermogen van 0,5 * (13,8 V)^2 / 0,5 ohm = 190 W mogelijk. Met verliezen erbij wellicht 150 W. De verbinding met de andere printplaat is via een header. De 2x6 is voor stroom, de 1x7 voor signaal en de rest. Op de voorversterker zit een aantal 4580 opamps. Die worden gebruikt voor een instelbaar 2e orde laagdoorlaatfilter, twee stuks 2e orde hoogdoorlaatfilter en de 45 Hz boost. De frequentierespons van de autoradio vertoont een lichte versterking op 60 Hz (rood). Hiermee spelen de originele luidsprekers vanaf 60 Hz mee (roze). De subwoofer is high level aangesloten en gaat niet dieper dan de originele luidsprekers (blauw). Dit zijn near field metingen, met de 45 Hz boost ingesteld op 'uit'. De subwoofer gaat onzinnig hard maar vult de luidsprekers niet aan. Ik wil graag SPL inruilen voor diepgang. Nu bevat de voorversterker het volgende schema. De bovenste rij (rode lijn in grafiek) is het originele schema. De middelste rij (blauw) is de aangepaste versie en de onderste rij (groen) is waar ik uiteindelijk op ben uitgekomen. Van links naar rechts: twee hoogdoorlaatfilters op ~25 Hz en de mogelijkheid om de 45 Hz band extra te versterken. Dat laatste filter lijkt erg op de Parametric And Sub-Woofer Equaliser van Rod Elliott. In de meting was te zien dat de subwoofer vooral op 65 Hz te hard speelt. Dit filter mag dat aanpakken. Met een minimale wijziging is de frequentie verlegd van 45 naar 65 Hz en staat hij ingesteld om te verzwakken in plaats van te versterken. Verder hebben de hoogdoorlaatfilters een hogere Q gekregen, om het geluid rond de 30 Hz te versterken en zo de subwoofer dieper door te laten lopen. Met de eerste versie van de wijzigingen, dus de middelste rij uit het schema, speelt de subwoofer als volgt, near field gemeten... ...en op de bestuurdersstoel: Waar er subjectief een tekort was aan diep laag, is er nu een overdaad. In de uiteindelijke versie is de versterking op 35 Hz teruggeschroefd. Hier heb ik geen metingen van. De subwoofer klinkt nu prima en maakt het geluid zwaarder, zonder te storen. Van een bonkdoos is hij getransformeerd tot echte subwoofer.

Mooi werk.

Wel een mooie aanpassing inderdaad. Meestal spelen de frontspeakers vanaf 6/7/80Hz, beetje afhankelijk van de inbouw en kwaliteit en grootte van de speaker. Vraag me af of het daarop nu wel goed aansluit. Is vaak ook een faseprobleem tussen sub achterin en frontspeakers (woofertjes) op de luiterpositie.

Goede vraag. Het lijkt inderdaad niet helemaal goed aan te sluiten. Met de faseschakelaar kan je kiezen uit een gat op 50 Hz of op 130 Hz. Het is wel lastig meten in de auto, want als de microfoon 20 cm beweegt levert dat zo een verschil op van 5 dB. Deze metingen zijn met de microfoon op de hoofdsteun gelegd, dat was makkelijk.

Blauw = subwoofer uit
Rood = subwoofer aan, fase op 0 graden
Geel = subwoofer aan, fase op 180 graden

Crossover halverwege tussen 50 en 200 Hz: Crossover op 50 Hz:

Met alleen de fase-schakelaar kan je alleen tussen 0-180 graden kiezen, maar liefst zou je dat "traploos" willen doen natuurlijk voor een beter resultaat. Kom je toch op een DSP uit...
Meten heeft dan ook niet zoveel nut, buiten het constateren dat je een fase probleem hebt, omdat je 't toch verder niet kan aanpassen. RTA meten gaat vaak wat beter met de moving mic methode en dan uitmiddelen (averaging). Dan middel je de level verschillen t.o.v. positie van de mic uit.
Maar qua levels is het wel een flinke stap vooruit.